Komunikat o błędzie

Warning: ini_set(): A session is active. You cannot change the session module's ini settings at this time in drupal_environment_initialize() (line 692 of /home/aqua/domains/fontanna24.pl/public_html/includes/bootstrap.inc).

Fontanny a ekologia


Fot. Fontanna pływająca Aries po zakotwieniu w zbiorniku.

Ocal wodne zwierzęta dzięki fontannom napowietrzającym

Szukają Państwo nowej fontanny, która jest jednocześnie - relatywnie prosta w montażu, nie wymaga budowy wielkiej kamiennej niecki z kosztownymi rzeźbami, czy z kosztownymi ozdobami?

A może po prostu ustawić fontannę pływającą na już istniejącym zbiorniku wodnym?

Tego typu fontanny działają jak aeratory.  Pozwalają natlenić zbiorniki wodne, co zapobiega "gniciu glonów", umożliwia zrównoważony rozwój fauny i flory, chroni mieszkańców wód przed śmiercią z braku tlenu w przypadku gdy woda może być zanieczyszczona wodami powierzchniowymi przenikającymi z pól nawożonych sztucznymi nawozami. Uniemożliwia też zakwit wody poprzez uwolnienie dwutlenku węgla, metanu i siarkowodoru.

Rozwodniony tlen jest głównym czynnikiem poprawiającym jakość wody. Nie tylko potrzebują go ryby czy inne stworzenia wodne, ale także oddychają nim bakterie aerobowe, które rozkładają materię organiczną. Kiedy stężenie tlenu w wodzie staje się niskie, mogą wystąpić warunki beztlenowe które w szybkim czasie powodują niemożność utrzymania się życia w wodzie.

Fontanny jako aeratory napowietrzające wodę

Fontanny napowietrzają wodę pobierając wodę z powierzchni wody (zwykle pierwszy 1 metr) i wypychając ją w powietrze. Niektóre fontanny obejmują zastosowanie rury ssącej, która rozciąga się głębiej w toni wody i jest w stanie wyciągnąć wodę z około sześciu metrów poniżej powierzchni w sposób umożliwiający osiągnięcie większej cyrkulacji wody.

Fontanna składa się z silnika, który napędza obrotowy wirnik. Wirnik pompuje wodę z pierwszych metrów powierzchni i doprowadza ją do dyszy, tworzącej obraz wodny. Sposób ten wykorzystuje kontakt powietrze - woda do przenoszenia tlenu. Gdy woda jest napędzana i wystrzeliwana w powietrze, rozkłada się na małe kropelki. Łącznie, te małe kropelki mają dużą powierzchnię zewnętrzną, przez którą może być przeniesiona znaczna ilość tlenu. Po powrocie do zbiornika wodnego, kropelki te mieszają się z resztą wody i w ten sposób tlen może z powrotem przenieść się do ekosystemu.

Fontanny są popularną formą aeratorów powierzchniowych ze względu na estetyczny wygląd. Jednak wiele fontann nie jest w stanie wyprodukować dużej powierzchni natlenionej wody. Przykładowy poziom optymalny napowietrzenia wody to  10mg/L przy temperaturze wody 15 °C. [1]

Skutki hipoksji wody

Niedobór tlenu (hipoksja środowiska) często powoduje rozkład substancji organicznej i / lub zanieczyszczenie jej wartości odżywczych, może występować w zbiornikach wodnych takich jak stawy i rzeki. Hipoksja (niedobór tlenu) ma tendencję do tłumienia obecności organizmów tlenowych, takich jak ryby. Deoksygenację zwiększa względną populację organizmów beztlenowych, takich jak rośliny i niektóre bakterie, co prowadzi do efektu "śnięcia ryb" i innych działań niepożądanych. Efektem netto jest zmiana równowagi w przyrodzie poprzez zwiększenie występowania gatunków beztlenowych (np. zakwit glonów) i wyparcie gatunków tlenowych (ryb etc.).

Fontanny w zbiornikach jako metoda walki z komarami

Komary rozmnażają się w stojącej, brudnej wodzie. Zmniejszenie ilości komarów lęgnących się w wodzie jest możliwe bez wykorzystania substancji chemicznych- dzięki natlenieniu wody fontannami pływającymi. Larwy komarów są pożywieniem wielu ryb. Rozwijające się warunki beztlenowe w wodzie powodują śnięcie ryb, przez co w wodzie larwy komarów mogą się rozwijać w znacznie większym stopniu niż dotychczas. Komary niechętnie składają larwy do napowietrzonej i poruszającej się wody. Larwy mają zdolność do przeżycia w warunkach wody nienatlenionej. Część larw w ciągu dnia ukrywa się w warstwach beztlenowych zbiorników wodnych, aby uciec przed rybami. Fontanny pływające poprzez zapewnianie ciągłego ruchu wody pozwalają skutecznie kontrolować populację komarów- tworzą bowiem warunki dla utrzymania się gatunków ryb żywiących się larwami komarów.

Zastosowanie przykładowe

Fontanny pływające są często stosowane na dużych zbiornikach wodnych- wszędzie tam gdzie ze względu na dużą dużą głębokość zbiornika wodnego, niekorzystne podłoże bądź wahania poziomu lustra wody, nie ma możliwości zainstalowania fontann stacjonarnych.

Są one proste w instalacji- jest to możliwe w któtszym czasie niż w przypadku fontanny tradycyjnej, a fontanny pływające można i należy demontować na okres zimowy, kiedy temperatury powodują zamarzanie tafli wodnej. Zapobiega to możliwości zniszczenia tych fontann w okresie kiedy długotrwale są wyłączone z użytku.

Fontanny pływające mają szereg dodatkowych cech przydatnych w polskich warunkach. Nie są one montowane na stałe- w przypadku zmian w koncepcji, można je łatwo przenieść do innego zbiornika wodnego, w inne miejsce.

Dzięki temu że są one umieszczone w zbiorniku wodnym, i są zakotwione do dna w pewnym oddaleniu od brzegu, ciężej jest ukraść ich elementy z metali kolorowych, takich jak dysze fontannowe.

Łatwość montażu fontann pływających wymaga często tylko przygotowania odpowiedniego przyłącza elektrycznego, przez co fontanny tego typu można uznać za najbardziej efektywną ekonomicznie ze wszystkich inwestycji fontannowych. Fontanny tego typu nie wymagają całej kosztownej instalacji systemów uzdatniania wody, budowy zbiornika wodnego, niecki.

Współczynnik jakość obrazu wodnego do nakładów finansowych w przypadku fontann pływających jest jednym z najwyższych. Dzięki niewielkiej inwestycji- często w granicach kilkudziesięciu tysięcy PLN, można osiągnąć wrażenie gigantycznej inwestycji. Fontanny te są montowane jako ukoronowanie wysiłków polegających na rewitalizacji i regeneracji zbiorników wodnych w parkach, na skwerach. Niekiedy fontanny pływające są montowane także na rzekach i wodach powoli płynących, choć prąd wody może lekko przekrzywiać kierunek pióropusza wodnego.

Dobrze zamontowana fontanna pływająca z całą pewnością ma szansę być ozdobą parku czy całego kompleksu rekreacyjnego. To okolice fontanny pływającej będą miejscem gdzie zgromadzą się piknikujące rodziny, gdzie na ławeczkach parkowych przysiądą spacerowicze. Praktyka pokazuje że dobrze zastosowane i umiejętnie wdrożone fontanny pływające są dodatkiem upiększającym zbiorniki wodne i założenia parkowe i rekreacyjne.

Potencjalne miejsca wdrożeń

Potencjalne miejsca instalacji fontann pływających to zbiorniki wodne- nawet przeciwpożarowe,  stawy, oczka wodne, jeziora oraz parki ze zbiornikami wodnymi. Rzadziej montuje się fontanny pływające na rzekach- nie ma przeciwwskazań poza tym że w przypadku zagrożeń związanych ze zwiększonym stanem wód, fontanny takie muszą być szybko usunięte, aby nie doszło do ewentualnych uszkodzeń czy zerwania z kotw.

Podświetlenia pływających fontann

Szczególnie ciekawie prezentują się po zapadnięciu zmroku. Właściwie dobrane oświetlenie nadaje fantastyczny wygląd i niepowtarzalny nastrój. Obrazy wodne w połączeniu z szumem wody pozwalają na pełen relaks także wieczorową porą.

Dzięki umiejętnemu wdrożeniu podświetlanej fontanny pływającej park czy teren rekreacyjny może stać się miejscem spektakularnych widoków także po zapadnięciu zmierzchu. Pustawe do tej pory miejsca potrafią zapełnić się przechodniami także w godzinach wieczornych

Oszczędności

Sterowniki fontann pozwalają regulować czasowo ich działanie. Fontanny mogą np. wyłączać się w określonych godzinach, zmniejszać moc zużywanej energii w określonych częściach dnia, kiedy pełen efekt nie jest konieczny, a istotne są oszczędności finansowe. Fontanny mogą działać z maksymalną mocą tylko w określone pory dnia czy nawet w określone dni tygodnia. Oświetlenie fontanny także może być sterowane czasowo lub połączone z czujnikami zmierzchu. 

 Właściwości:
1. Walory estetyczne.
2. Napowietrzanie wody.
3. Uzyskanie możliwie najwyższego stopnia cyrkulacji wody w obiegu zbiornika powodując:
- zmniejszenie ilości powstawania glonów,
- eliminacje nieprzyjemnych zapachów zbiornika ze stojącą wodą,
- zmniejszenie ilości komarów lęgnących się w wodzie
4. Przesuwanie wody z wyższych warstw do niższych i odwrotnie wyrównując jej temperaturę.

Przyducha

Przyducha – znaczne zmniejszenie ilości tlenu rozpuszczonego w wodzie zbiornika wodnego lub jego części. W skrajnym przypadku może prowadzić do masowego wymierania zamieszkujących go organizmów korzystających z tlenu, (m.in. tzw. śnięcie ryb).

Charakterystyka

Ilość tlenu w wodzie zależna jest od czynników atmosferycznych, w tym od ciśnienia i temperatury. Im wyższa temperatura, tym mniejsza zawartość tlenu w wodzie. Zapotrzebowanie na tlen może być różnorakie w zależności od liczby i gatunków ryb przebywających w danym zbiorniku. Niewłaściwa aeracja, liczba i rodzaj ryb oraz liczba roślin w zbiorniku mogą być przyczyną występowania przyduchy.

Zależność rozpuszczalności tlenu w wodzie od temperatury:

    0 °C - rozpuszczalność tlenu w wodzie wynosi 14,7 mg/l
    15 °C - 10,3 mg/l
    30 °C - 7,8 mg/l

Deficyt tlenowy i objawy duszności u ryb (tzw. "przyducha") może występować również w czasie eutrofizacji, sztucznego nawożenia, dokarmiania, zanieczyszczania zbiornika związkami chemicznymi itp.

Inną przyczyną występowania przyduchy może być długotrwałe zlodowacenie powierzchni zbiornika wodnego wraz z zalegającym go śniegiem, co uniemożliwia fotosyntezę i produkcję tlenu przez rośliny wodne (tzw. "przyducha zimowa"). Zjawisko przyduchy występuje również w przypadku wiosennego lub jesiennego zakwitu wody.

Objawy

Objawy przyduchy są bardzo charakterystyczne. W początkowym stadium ryby zaczynają okazywać niecierpliwość, wykonują gwałtowne ruchy, by szybko podpływać pod powierzchnię wody i poprzez tzw. "dzióbkowanie" łapać powietrze. Skóra i skrzela bledną, pojawia się "mleczny śluz". Niekiedy następuje wytrzeszcz oczu. Z czasem pojawia się ogólne osłabienie, utrata równowagi, przewracanie się i w końcu następuje śnięcie.
Skutki przyduchy

Zmiany spowodowane niedoborem tlenu w wodzie powodują u ryb zmniejszenie odporności. Z braku odpowiedniej przemiany materii i zwolnieniu całego cyklu metabolizmu są one narażone na szkodliwe działanie różnych toksycznych związków organicznych i nieorganicznych.


Literatura
[1] Wikipedia oraz http://water.epa.gov/type/rsl/monitoring/vms52.cfm
[2] Stanisław Kujawa. Tlen w wodzie. „Magazyn Akwarium”, maj 1989. Magazyn Akwarium D.Firlej Sp.k.